Microsoft, Windows 11‘in yerleşik uygulamalarının aşırı RAM tükettiğini resmen kabul etti ve çözüm sürecini başlattı. Şirket, modern arayüzün büyük bölümünü çalıştıran WinUI 3 çatısını (framework) baştan optimize ederek bellek üzerindeki yükü hafifletmeyi hedefliyor. Bu süreç tamamlandıktan sonra Başlat menüsü gibi köklü arayüz bileşenleri de yeniden yazılacak.
WinUI 3’te Neler Değişecek?
Microsoft’un Windows UI ekibinden mühendis Chris Anderson, şirket içinde optimizasyon çalışmalarının sürdüğünü doğruladı. Öncelik performans, altyapı sağlamlığı ve genel kalite başlıklarında toplanmış durumda. Anderson konuyla ilgili yaptığı açıklamada bellek kullanımını iyileştirmeye ciddi yatırım yaptıklarını ve işletim sistemiyle daha derin entegre olacak yeni bir sistem compositor (arayüz birleştirici) katmanına geçiş yaptıklarını belirtti. Bu geçişin ek performans kazanımları getirmesi bekleniyor.
Söz konusu değişikliklerin bir kısmı şimdiden projenin Git deposunda herkese açık şekilde görülebiliyor. Microsoft sıfırdan bir çatı inşa etmek yerine mevcut WinUI’yi iyileştirme stratejisini benimsiyor. İlk sinyaller Haziran ayındaki Build geliştirici konferansında verilmişti; şirket burada özellikle çatının bellek ayak izini küçültmeye yönelik planlarını duyurmuştu.
Şu anki Başlat menüsü, “Tüm uygulamalar” listesi ve “Önerilenler” akışı için kısmen React Native kullanıyor. Microsoft, WinUI 3 optimizasyonu tamamlandıktan sonra bu bileşenleri tamamen WinUI tabanlı olarak sıfırdan yazacak. Yani önce motor inceltilecek, sonra kaporta yenilenecek.
Düşük Donanımlı Bilgisayarlar Asıl Kazanan Olacak
Microsoft bellek tüketiminde ne kadarlık bir düşüş beklendiğine dair net rakam paylaşmadı; “genel performans iyileşmesi” ifadesiyle yetindi. Ancak iyileştirmelerden en çok faydalanacak kesim net: giriş seviyesi ve eski donanıma sahip bilgisayarlar. Düşük RAM tüketimi bu cihazlarda daha az takılma, daha akıcı geçişler ve genel olarak daha rahat bir kullanıcı deneyimi anlamına geliyor.
Bu adımın zamanlaması manidar. Microsoft bir yandan Copilot+ PC’lerle yapay zeka odaklı yeni bir donanım sınıfını pazarlarken, diğer yandan 4 GB RAM’li uygun fiyatlı cihazlarda Windows 11 deneyimini iyileştirmek zorunda. Zira işletim sisteminin benimsenme oranı hala Windows 10’un gölgesinde seyrediyor ve bunun en büyük sebeplerinden biri sistem gereksinimleriyle ilgili şikayetler.
İyileştirme paketi yalnızca performansla sınırlı değil. WinUI 3’e veri yönetimi senaryolarına yönelik yeni kontroller ekleniyor: DataGrid (veri tablosu) bileşeni ve grafik oluşturma araçları bunların başında geliyor. Öte yandan çatının bazı kronik eksikleri giderilmiş değil. Sistem tepsisi (system tray) desteğindeki kısıtlamalar, gelişmiş veri görselleştirme kontrollerinin azlığı ve pencere yeniden boyutlandırma sırasında yaşanan görsel yırtılma (tearing) sorunları hala açık konular arasında.
Kararlı Sürüme Giden Yol
Microsoft’un WinUI 3 optimizasyonları henüz dahili geliştirme aşamasında. Şirket kesin bir tarih vermedi ancak iyileştirmelerin bir kısmı Git deposunda görünür durumda. Bu dağıtımın Windows Insider kanalları üzerinden test kullanıcılarına ulaşmasının çok uzun sürmeyeceğini gösteriyor.
Ancak kullanıcıların gözle görülür bir fark hissetmesi için optimizasyonun tamamlanması ve ardından Başlat menüsü gibi günlük kullanımda en sık dokunulan bileşenlerin yeni çatıya taşınması gerekiyor. Bu zincirleme sürecin 2026’nın ikinci yarısından önce kararlı sürüme yansıması pek olası görünmüyor. Microsoft’un bu alandaki sicili de ihtiyatlı olmayı gerektiriyor; şirket daha önce Windows 95 döneminden kalma arayüz öğelerini modernleştirme sözü vermiş ancak süreç yıllara yayılmıştı.
Asıl sınav, optimize edilmiş Başlat menüsünün genel kullanıma sunulduğu an olacak. 8 GB RAM’li bir dizüstü bilgisayarda boşta sistem bellek tüketiminin gözle görülür şekilde azalması, Microsoft’un bu sefer sözünü rakamlarla destekleyebileceği anlamına gelecek.
